Glo die Bybel

Johannes 17:17 ...U Woord is die waarheid.

Sindikasie

Glo die Bybel Glo die Bybel
Woordeskat PDF Afdruk E-pos
Geskryf deur Administrateur   
Dinsdag, 11 Desember 2012 09:36

Die volgende is 'n lys van vertalings en definisies wat nie maklik bekombaar is nie en in hierdie webblad gebruik word. Indien 'n woord nie gekry word deur alfabeties daarna te soek nie, probeer om die woord te soek deur Ctrl-F te druk en die woord in te tik.

Inhoudsopgawe

*******

Teologiese definisies

Agnostisisme: (Agnostikus – enkelvoud; agnostici – meervoud; “a” = nie; “gnosis” (Grieks) = kennis) Dit is die leer dat ’n mens niks omtrent God of die hiernamaals kan weet nie. “Dit is onmoontlik om te weet of daar ’n god is en wat sy karakter is. Ek weet nie of daar ’n god is nie. Alles het heel moontlik vanself ontstaan.” (Kyk ook die definisie van gnostisisme.)

Apologetiek: Die Christelike Apologetiek het ten doel om Christene toe te rus om verantwoording te kan doen vir wat en hoekom hulle glo wat hulle glo, om aan skeptici te demonstreer dat die Christelike geloof nie ’n blinde sprong in die donker is nie, en om soekendes uit te nooi om die waarheidsaansprake daarvan met integriteit te ondersoek. Kyk ook Christian Apologetics Questions and Answers.

Deïsme: Dit is die oortuiging dat god/gode bestaan, maar nie met die werklikheid inmeng nie. God het geskep en Hom totaal onttrek van die aarde. Hy het die horlosie opgewen en nou loop die horlosie self. Ons kan dus nie ’n verhouding met God hê nie.

Doleansie: (Om te doleer. In Engels is dit "dissent"). Dit is wanneer 'n gemeente of gemeentes so verskil van die sinode, dat 'n gemeente, in plaas daarvan om af te stig, hulle teenkanting duidelik stel en byvoorbeeld hulle sinodale bydrae terug te hou uit protes van die sinode se besluite. Lidmate kan ook doleer wanneer daar sterk verskille ontstaan tussen die predikant van die gemeente en die lidmate.

Ekklesiologie: Die teologies-wetenskaplike bestudering van die geskiedenis en die orde (regering) van die kerk.

Eksegese: Vertolking of kritisiese interpretasie van 'n teks. Dus, die hermeneutiek bepaal die eksegese van 'n gedeelte.

Eskatologie: Die leer van die voleinding van die wêreld, die wederkoms van Christus, die opstanding van die dode en die gerig van God.

Evolusie: Evolusie is die hipotese dat, deur natuurlike prosesse alleen, veranderinge oor miljarde jare laat plaasvind. 'n Mens kry biologiese evolusie, kosmologiese evolusie en geologiese evolusie:

  • Biologiese evolusie beweer dat die volgende veranderings oor miljarde jare plaasgevind het:
    • Dooie materie het in die eerste lewende sel verander (alhoewel niemand ? realistiese idee het hoe dit deur natuurlike prosesse sou gebeur het nie).
    • Eensellige organismes het in meersellige organismes verander.
    • Eenvoudige organismes het in komplekse organismes verander.
    • Uiteindelik het al komplekser organismes tot stand gekom, onder andere ook die mens.
  • Kosmologiese evolusie beweer dat alles in die kosmos ontstaan het uit 'n oerknal ongeveer 15 miljard daar gelede en dat alle planete ewekansig in wentelbane om hulle moederster gekom het.
  • Geologiese evolusie beweer dat die geologie soos ons dit vandag ken (bv die Grand Canyon) deur 'n proses van miljoene jare gevorm het (die aarde is na bewering ongeveer 4 miljard jaar oud).

Evolusionisme: Dit is ’n uitbreiding van die evolusiehipotese om meer velde as die natuurwetenskap in te sluit, soos byvoorbeeld ook die natuurlike ontwikkeling van ’n godsbegrip by die mens. Volgens liberale teoloë is dit dan ook die oorsprong van die Judese en Christelike godsdienste.

Gnostisisme: ’n Gnostikus is ’n aanhanger, voorstander van die gnostisisme. Gnostisisme is ’n filosofiese en godsdienstige stelsel van die 1ste tot die 6de eeu, wat geleer het dat kennis eerder as geloof die sleutel tot die saligheid is (volgens die HAT). Gnostisisme is ’n mistieke godsdiens en filosofie wat elemente bevat van onder meer die okkul-tisme, Oosterse mistisisme, astrologie, toorkuns, Judaïsme, Christelike leer, Griekse filosofie en selfs Zoroastrisme. Die term gnostisisme is afgelei van die Griekse woord gnosis wat “kennis” beteken. Gnostici glo dat die mens se siel, wat deel is van die godheid of Gees van God, in die fisieke wêreld vasgevang is en net daaruit kan ontsnap en na sy goddelike oorsprong kan terugkeer deur spesiale kennis (gnosis). (Definisie volgens Wikipedia, Gnostisisme:_Leerstellings. Kyk ook die onderhoud wat Jean Oosthuizen met dr. Abel Pienaar gehad het op Kletskerk: Van NG predikant tot Tai Chi meester. Vir meer oor Abel Pienaar, kyk hier.)

Hermeneutiek: Bybelse uitlegkunde (HAT). Dit is die studie om te bepaal hoe die Bybel vertolk moet word. Kyk ook Eksegese.

Homoseksualiteit: Die onderwerp wat gaan oor verhoudinge van dieselfde geslag.

Homoseksuele persoon/oriëntering: Mense wat aangetrokke voel tot mense van dieselfde geslag. Dit beteken nog nie dat die persoon sy homoseksualiteit beoefen nie (dat hy in 'n verhouding is met iemand van dieselfde geslag).

Homoseks: Mense van dieselfde geslag wat homoseksualiteit beoefen. Volgens die Bybel is homoseks sonde. 'n Homoseksuele persoon of iemand met 'n homoseksuele oriëntering is nie opsig self sondig nie. Dit word eers sonde wanneer so 'n persoon sy homoseksualiteit beoefen. Kyk ook Die Bybel oor Homoseksualiteit.

Kuratorium: Dit is die liggaam by 'n universiteit wat toesig hou oor die opleiding van teologiese studente by 'n universiteit.

Leviraatshuwelike (Engels=Levirate marriage): Verpligte huwelike van die broer van 'n kinderloos gestorwe man met dié se weduwee. Bv Genesis 38 en Deuteronomium 25:5-10, Rut 3-4.

Monoteïsme: Dit is die siening dat daar slegs een ware God is. Die Christelike godsdiens val hieronder, asook die Islamgeloof.

Nuwe Era: Hierdie is die Afrikaans vir “New Age”. Dit is daardie godsdiens waar die mens weggedoen het met die persoonlike God aan Wie hy verantwoording verskuldig is; daardie godsdiens waar hy vir hom ’n nuwe god – die god van die panenteïsme – gekry het, met wie hy nou deur meditasie en mistisisme kan kontak maak. Uiteindelik wil hy ook in dié god “opgaan” en so self god word. Die Nuwe Hervorming Netwerk sluit grotendeels hierby aan.

Ontluikende Kerk: In Engels is dit “Emerging Church”. Dit het postmodernisme as teologiese aanslag (kyk ook die definisie van “Postmodernisme”). Dit is ’n beweging of ’n stroming eerder as ’n gestruktureerde organisasie of kerkverband. Dit is moeilik om te bepaal wat ontluikendes presies voorstaan, want volgens hul eie erkenning is daar baie verskillende strominge in hul geledere. Een van hul kritieke op die gereformeerde kerke is juis die sekerhede soos geformuleer in die belydenisskrifte. Die probleem in Suid-Afrika is dat heelwat ontluikendes van binne die gereformeerde kerke hul gedagtes in die gereformeerde kerke probeer indra.

Panenteïsme: (“Pan” = Alles, “en” = in, “teïsme” = God) God is in alles en alles is in god. God is meer as alles, dus god is transendent (bo-sinnelik; wat die grense van die ervaring oorskry; onkenbaar; onvatbaar) en tog is alles in god, dus immanent (inwonend, byblywend, aanklewend, nie transendent nie); god is hier en is tog meer as alles. “Die aarde versorg my as ’n herder” pas ook by hierdie siening. Dit lyk na ’n tipe kompromie tussen teïsme en panteïsme, maar baie nader aan laasgenoemde as eersgenoemde.

Een van die bekendste beskrywings van die panenteïstiese god is dié van biskop Spong. Let daarop dat selfs ateïste te vinde behoort te wees vir hierdie soort god:

Thus my definition of a non-theistic God is this: God is Being—the reality underlying everything that is ... If God is the Ground of Being, you worship this divine reality by having the courage to be all that you can be—your deepest, fullest self ... This God is not a supernatural entity who rides into time and space to rescue the distressed. This God is the source of life, the source of love, the Ground of Being. The theistic God of yesteryear is a symbol for the essence, the being of life in which we share. God is life, we say, and we worship this God by living fully. (Uit Why Christianity must Change or Die, John Shelby Spong. Vir meer oor Spong, kyk Oor Biskop John Shelby Spong.

Mense wat hierdie uitkyk aanhang doen dit heel waarskynlik omdat dit so 'n polities korrekte siening is. Dit is glad nie polities korrek om te glo (soos Christene) dat jy die enigste een is wat reg is en die ander probeer oortuig van jou siening nie.

Panteïsme: (“Pan” = Alles, “teïsme” = God) Dit is die on-Bybelse siening dat “alles God is”. God is nie ’n persoon nie. Dit is die leer dat god alles is en alles god is. Dit sluit die verering van alle gode in. Alles wat mense aanbid, is god: songod, maangod, karma, towerspreuke, ens. Die god van die Christene, Moslems, Hindoes, Voorvaderaanbidders, Boeddhiste, ensovoorts is dieselfde god. Daar is nie een spesifieke een wat alleen reg is nie. Hindoeïsme val hieronder.

Byvoorbeeld Psalm 23 : “Die Here is my herder” (teïstiese siening) word vervang met “Die aarde versorg my as ’n herder.”

Panteïste erken God, maar glo ook dat daar niks is behalwe God nie. Dit behels dat daar nie ’n Satan is nie en dat jy nie God lief kan hê of haat nie, wat impliseer dat jy geen vrye wil het nie. Die menslike bestaan is ’n raaisel, alhoewel moderne panteïste sekerlik vir evolusie as meganisme te vinde is.

Pneumatologie: Studie van die Heilige Gees. Dit sluit gewoonlik die Heilige Gees as persoon en Sy werke in. Werke sluit wedergeboorte, gawes van die gees, doop met die Heilige Gees, inspirasie van die HG en die vervulling van die Drie-eenheid in.

Politeïsme: Dit is die teenoorgestelde van monoteïsme – die siening dat daar meer as een god is, byvoorbeeld Hindoes wat ’n songod, maangod, ensovoorts aanbid.

Die verskil tussen Panteïsme en Panenteïsme is baie klein en filosofies. Dit herinner ’n mens aan Kol. 2:8: “Pas op dat niemand julle as ’n buit wegvoer deur die wysbegeerte en nietige misleiding nie, volgens die oorlewering van die mense, volgens die eerste beginsels van die wêreld en nie volgens Christus nie.” Die King James-vertaling praat van “... philosophy and vain deceit ...” Vir meer oor hierdie terme (-teïsme), kyk:

Postmodernisme: Een van die belangrikste filosofiese uitgangspunte hiervan is dat dit ’n deug is om onseker te wees of twyfel te hê oor geloofsake. Dit het ook die siening dat daar geen objektiewe waarheid is nie. Dus is die Bybel ook nie noodwendig waar nie en word jy nie noodwendig alleen deur Jesus Christus gered nie. Postmoderniste se siening is dat ons op soek is na die waarheid, eerder as om hulle te verlustig in die waarheid wat die Bybel bied. Kyk Postmodernisme en Ontluikende Kerk.

Post-teïsme: Teïsme (God as ’n Goddelike Persoon – “Die Here is my herder” of “God die Vader”) was in die verlede ’n geldige siening van God, maar is nie meer nie. ’n Post-teïs het verby daardie ou siening “gevorder”. Prof. Julian Müller is tans ’n selferkende post-teïs. Kyk ook Dít wat ons nié dink van Julian Müller.

Promiskuïteit: Die gebruik om seks te hê met verskillende seksmaats.

Seksuele eksklusiwiteit: Om jouself te verbind tot slegs een seksmaat. Dit beteken nie noodwendig dat voorhuwelikse seks uitgesluit is nie.

Seksuele inklusiwiteit: Om jouself nie te verbind tot slegs een seksmaat nie. Dit beteken dus dat voorhuwelikse seks ingesluit is.

Selibaat: Verwys na ’n ongetroude status met seksuele onthouding, gewoonlik vanweë ’n godsdiensbelofte of -oortuiging. Bv, volgens die Bybel moet ongetroude mense selibaat leef (kyk Die Bybel oor seks voor die huwelik).

Skrifkritiek of historiese kritiek: Oorkoepelende naam vir verskeie metodes van Skrifhantering waar die teoloog homself die reg toe-eien om die teks self te bevraagteken. Hier gaan dit nie oor ’n soeke na die oorspronklike teks nie, maar oor ’n bevraagtekening van die teks self. Wat byvoorbeeld duidelik in die Bybel as geskiedenis en werklike gebeure beskryf word, se akkuraatheid en waarheid word bevraag-teken. Dit is nie goeie praktyk om so met die Bybel om te gaan nie omdat die menslike verstand as hoogste gesag geag word bo die Bybel. (Vergelyk met “Tekskritiek”.) Kyk ook Historiese Kritiek op Wikipedia.

Skeptikus: Dit is iemand wat aanvaarde oortuigings bevraagteken. Die woord skeptici word oorwegend gebruik om na ateïste te verwys. Kyk ook www.skeptic.com.

Sodomie: Alle vorme van seks wat as "nie-reproduktief" gesien kan word. So sluit dit seks met diere, orale seks sowel as homoseksuele en heteroseksuele anale penetrasie in. In engere sin verwys sodomie egter na anale seks. Die afgeleide werkwoord, 'sodomiseer' beteken dan ook om iemand anaal te penetreer. Die term is afkomstig van Sodom in die Bybel (Genesis 18 en 19) waar vele vorme van seks gepraktiseer was, waarvan baie ook onvrywillig.

Soteriologie: Die studie wat handel oor redding. Christene glo dat jy slegs gered word deur geloof in Jesus Christus wat vir mense se sondes gesterf het.

Teïsme: Om aan God te dink as ’n Goddelike Persoon, byvoorbeeld Psalm 23: “Die Here is my herder.”

Tekskritiek: Die wetenskap wat verskillende metodes aanwend en verskillende manuskripte vergelyk om te soek na die beste oorspronklike teks. Dit het die hoogste waardering vir die oorspronklike teks en sy betekenis (in teenstelling met “Skrifkritiek of historiese kritiek”). Kyk ook Tekskritiek op Wikipedia.

Universalisme: Die geloof dat daar geen hel is nie en dat alle mense agv God se liefde vir die mens, hemel toe sal gaan. (Alle paaie lei na die hemel.) Hierdie siening maak die sendingopdrag in die Bybel tot niet. Kyk ook Die Nuwe Testament oor Redding. Soos panenteïsme is hierdie 'n baie politieke korrekte siening. Universaliste glo moontlik dat daar slegs een God is (nie soos panenteïste nie), maar hulle glo dat God almal sal red, ongeag of hulle in Hom glo.

Wêreldraad van Kerke (WRK): (Engels = "World Council of Churches", afkorting "WCC") 'n Wêreldwye organisasie met die oorspronklike doel om christelike kerke te verenig. Vandag het die doel egter verander om eerder die mensdom te verenig. Die probleem hiermee is dat dit universalisme tot gevolg het. Kyk Wat is die Wêreldraad van Kerke?.

*******

Jong-aarde skeppingsleerder: Mense wat glo dat God geskep het en dat die aarde ongeveer 6000 jaar oud is.

Ou-aarde skeppingsleerder: Mense wat glo dat God geskep het, maar glo nie noodwendig dat die aarde jonk is nie. Sommige glo dat God wel evolusie kon gebruik het om te skep, maar dat God dit bonatuurlik gebruik het.

Teïstiese evolusionis: 'n Gelowige wat glo in makro-evolusie (die spontane vermeerdering van genetiese inligting om verskillende soorte tot stand te bring.) Kyk egter Het God evolusie gebruik om te skep, is Genesis 1-11 in ballingskap geskryf en was die sondvloed werklik ’n globale vloed?. My ervaring is dat hulle baie vaag is oor God se rol in die skepping.

Salem se hipotese: Kyk Salem Hypothesis

Skeppingsterme

  • Antropologiese beginsel (Engels="Anthropic Principle"): Waarneming dat baie aspekte van die heelal ten minste die voorkoms gee dat dit spesifiek ontwerp is vir die menslike lewe.
  • Aksioom (Engels=Axiom): Vooropgestelde geloof/aanname.
  • Aas en omskakel (Engels="Bait and switch"): 'n Skelm debatsmetode waar 'n persoon byvoorbeeld voorbeelde gee waar honde verander het en dit as bewys vir evolusie gebruik (kyk Hoe evolusie werk en hoekom dit nie werk nie). (They tempt you with a Cadillac but give you a bicycle.)
  • Biomimiek (Engels="biomimetics"): Wanneer die wetenskap dinge in die natuur kopieer, bv Cuttlefish colour changes inspire new energy-efficient TV screen design.
  • Ewigdurende masjien (Engels="perpetual machine"): Is 'n masjien wat 100% effektief is. Dus, indien dit eers in beweging gesit word, sal dit vir ewig werk sonder dat dit nodig is om energie tot die sisteem by te voeg.
  • Koperniese beginsel (Engels="Copernican principle"): Voor Kopernikus het mense 'n geosentriese beskouing gehad (die aarde staan stil en alles draai daarom). Die kans is goed dat die Bybel 'n invloed gehad het op hierdie beskouing, want volgens die Bybel het God die mens as die heerser van die aarde geskape en dit wil voorkom dat alles vir die mens geskep is - daarom het mense gedink dat die aarde in die middel van ons sonnestelsel en heelal is. Toe Kopernikus gekom het met sy heliosentriese beskouing (die aarde draai om die son draai) was dit 'n kontroversiële kwessie, want dit het in effek beteken dat die aarde sy spesiale posisie in ons sonnestelsel verloor het. Hieruit het die Koperniese beginsel ontstaan wat vandag deur die sekulere wetenskap aanvaar word - dit is die idee dat net soos die aarde nie spesiaal in ons sonnestelsel is nie, net so is die aarde ook net nog ‘n gewone planeet in die heelal sonder enige spesiale posisie. Die Koperniese beginsel word soms ook die “beginsel van middelmatigheid” genoem. LW, die Koperniese beginsel is NIE dieselfde as 'n heliosentriese beskouing nie en is 'n aanname: die feit dat die aarde nie in die middel van ons sonnestelsel is nie, sê niks oor die aarde se posisie in die heelal nie. Kyk Ons is in die middel! en ook Ons unieke planeet aarde.
  • Skeppingsleer/skeppingsleerder/kreasionis (Engels=Creationist): Skeppingsleerders is oor die algemeen jong-aarde skeppingsleerders (mense wat glo dat God geskep het soos verklaar in Genesis 1 - in 6, 24-uur dae). Ou-aarde skeppingsleerders glo soos jong-aarde skeppingsleerders, behalwe dat hulle glo dat die aarde wel ouer kan wees as wat die Bybel sê.
  • Raamwerk hipotese (Engels=Framework hypothesis): Raamwerk hipotese - Die idee dat Genesis 1 nie letterlik gelees moet word nie maar as letterkunde. Dus is Genesis 1 nie 'n weergawe van wat werklik gebeur het nie, maar eerder 'n raamwerk waarin God ons leer oor Homself en Sy skepping. Kyk Creation Compromises.
  • Hipotese: Kyk Is evolusie ‘n teorie of hipotese?
  • Knoeifaktor (Engels Fudge factor): 'n Faktor wat gebruik word wanneer die berekening nie ooreenstem met die werklikheid nie. Donker materie en donker energie is knoeifaktore.
  • Ideologie (Engels=Ideology): 'n Stel van bewuste en onbewuste idees wat 'n mens se doelwitte, verwagtinge en aksies vorm. 'n Ideologie is 'n omvattende visie, 'n manier van kyk na dinge. Daar is nie noodwendig bewyse wat 'n ideologie staaf nie. Dit is baie dieselfde as wêreldbeskouing. Die volgende is voorbeelde:
    • Naturalisme is die ideologie of wêreldbeskouing om na dinge te kyk asof daar nie 'n God is nie.
    • Kosmoloë het die beskouing dat die aarde nie 'n spesiale posisie in die heelal beklee nie (kyk Aanhalings - Kosmologie).
  • Intelligente ontwerp (IO) (Engels=Intelligent design (ID): Die idee dat daar 'n intelligente ontwerper was wat geskep het. IO's glo nie noodwendig dat die Bybelse die korrekte weergawe weerspieël nie, maar hulle glo gewoonlik nie in evolusie nie. Hulle glo ook gewoonlik dat die aarde en heelal heelwat ouer is as wat die Bybel sê (miljoene of miljarde jare oud). Kyk ook CMI’s views on the Intelligent Design Movement.
  • Onverminderbare kompleksiteit (OK) (Engels=Irreducible complexity (IC)): Dit is 'n konseptuele toets vir intelligente ontwerpte komponente of stelsel. Daar word beweer dat as 'n stelsel nie verminder kan word minder komponente en steeds funksionaliteit behou nie, dan kan dit nie ontwikkel deur die geleidelike samevoeging van komponente oor opeenvolgende geslagte nie. Michael Behe het dit geïllustreer met 'n muisval waar al 5 komponente in plek moet wees voor dit kan werk. Ander voorbeelde is die bakteriese flagellum, die oog, bloedstolling, ens (Refuting Evolution 2, Argument: ‘Irreducible complexity’).
  • Materialisme (Engels=Materialism): Die teorie dat fisiese materie die enigste werklikheid is en dat alles, insluitende denke, gevoel, verstand en wil, verduidelik kan word in terme van materie en fisiese verskynsels. Dus is dit die vooropgestelde idee dat daar nie 'n God is, want God en wonderwerke kan nie met materie verklaar word nie.
  • Megakronofiel: Iemand wat 'n voorstaander is miljoene of miljarde jare.
  • Metafisies (Engels=Metaphysical): Die teenoorgestelde van "materialisties". Het betrekking tot die transendente (buite die limiete van ervaring en kennis) of tot 'n werklikheid buite wat waarneembaar is deur sintuie. Geloof in God en wonderwerke is metafisies.
  • Naturalisme (Engels=Naturalism of Methodological naturalism): Dit is die vooropgestelde idee dat daar geen God is nie. Daar word aangeneem dat die prosesse wat die werking van verskynsels verduidelik, die enigste ding is wat gebruik kan word om die oorsprong van die verskynsel te verklaar. Kyk Up with Catastrophism!. Evolusie is 'n voorbeeld daarvan:
    • Biologiese evolusie: Daar word aanvaar dat daar nie 'n God was wat al die verskillende diersoorte geskep het nie en daarom word die verskillende soorte probeer verklaar deur prosesse wat vandag waargeneem word.
    • Kosmologiese evolusie: Daar word aanvaar dat God nie 'n aandeel daarin gehad het op sterre en planete te skep nie en daarom word daar probeer om verklaar hoe sterre en ander hemelliggame vanself kon gebeur het.
    • Geologiese evolusie: Die aanname word gemaak dat bv Noag se vloed nie werklik gebeur het nie en geologie word probeer verklaar vanuit lang tydperke slegs deur prosesse wat ons vandag sien.
  • Eweknie-evaluering / portuurevaluering / portuuroorsig (Engels=Peer review)
  • Ewekniedruk: Wanneer mense die waarheid oor 'n saak weet, maar nie die moed van hulle oortuiging het om dit openlik te erken nie, en uit vrees vir verwerping 'n ander opinie steun. Kyk ook tropmentaliteit en Hoekom is daar soveel wetenskaplikes wat aan evolusie glo?.
  • Rooiskuif (Engels=Red shift): Die rooiskuif van 'n gegewe voorwerp is 'n aanduiding van die hoeveelheid wat die golflengte van sy uitgestraalde of gereflekteerde elektromagnetiese bestraling toegeneem het. Hierdie toename in golflengte word hoofsaaklik geïnterpreteer as gevolg van die relatiewe beweging van 'n bron met betrekking tot ’n waarnemer: 'n lig afgegee van ‘n bron wat weg beweeg van 'n waarnemer se spektrum sal verskuif na langer golflengtes (in optiese lig, rooier – kyk Sigbare spektrum). In die praktyk is dit soortgelyk aan die Doppler verskuiwing van klank golwe wat uitgestraal word van 'n bewegende bron. Lig wat uitgestraal word van 'n bron wat na 'n waarnemer beweeg sal ’n blouskuif (korter golflengtes). In die geval van rooiskuif egter, word geglo dat die meeste van die rooiskuif is nie as gevolg van die voorwerp wat deur die ruimte beweeg nie, maar agv die uitbreiding van die ruimte self.
  • Weerlê (Engels=Refute): Om 'n argument te weerlê.
  • Sekulêr (Engels="secular"): (1) Wêreldse eerder as geestelike. (2) Nie spesifiek met betrekking tot godsdiens of'n godsdienstige liggaam nie: bv sekulêremusiek. (3) Verwant aan of bepleit sekularisme. (4) Nie gebind deur kloosterbeperkings nie, veral nie wat deel uitmaak van'n godsdienstige bestel nie. Nie 'n gebruik van geestelikes nie. (5) Voorkom of waargeneem een keer in 'n era of eeu. (6) Duur van eeu tot eeu.
  • Sirkelredenasie (Engels="circular reasoning"): 'n Logiese denkfout waar die persoon begin by die punt waar hy wil eindig. 'n Voorbeeld van sirkelredenering is wanneer iemand 'n fossiel se ouderdom bepaal uit die ouderdom van die gesteentes waaruit dit kom, en die ouderdom van die gesteente word bepaal uit die ouderdom van die fossiel.
  • Soorte (Engels=“kinds”): God het soorte geskep aan die begin. Dit is ook net twee van elke soort wat op Noag se ark was. Die volgende is verskillende soorte: perde, wolwe, olifante, ens. Kyk Hoe evolusie werk en hoekom dit nie werk nie.
  • Spesiale pleidooi (Engels="Special pleading"): Om 'n spesiale vergunning (gewoonlik met 'n klein waarskynlikheid) te maak as daar 'n geval is wat teenstrydig is met 'n hipotese om die hipotese te probeer beskerm. Kyk bv Ons sonnestelsel is geskape of Mitochondrial Eve and biblical Eve are looking good: criticism of young age is premature.
  • Spesie/ras (Engels=“breed”): Spesies het later ontwikkel dmv natuurlike seleksie of teling deur mense. Bv alle honde is van dieselde soort (wolf), maar verskillende spesies. Twee diere is van dieselfde spesie indien hulle kan kinders voortbring.
  • Strooipop-argument (Engels="Straw man argument"): Skelm debatsmetode waar die persoon 'n argument stel soos hy dink of hoop sy opponent redeneer, terwyl die opponent nie so redeneer nie, en dan word die gewaande argument afgeskiet.
  • Teorie: Kyk Is evolusie ‘n teorie of hipotese?
  • Tropmentaliteit: Wanneer mense nie die feite vir hulleself nagaan nie, maar hulle opinies grond op die opinies van ander. Dit is naby aan ewekniedruk. Kyk ook Hoekom is daar soveel wetenskaplikes wat aan evolusie glo?
  • Gelykmatigheid/uniformitarianisme (Engels="Uniformitarianism"): Die teorie dat alle geologiese verskynsels verduidelik kan word as ‘n resultaat van bestaande kragte wat uniform gewerk het vanaf die begin van die aarde tot nou. Maw, erosietempo’s en ander kragte was altyd konstant en dieselfde as huidige erosietempo’s.
  • Operasionele wetenskap: Wetenskap wat getoets, herhaal en waargeneem kan word, soos bv motors, rekenaars, chemie, ens. Dit is anders as historiese wetenskap. Kyk Operasionele vs Historiese wetenskap.
  • Historiese wetenskap: Wetenskap wat nie getoets, herhaal of waargeneem kan word nie, soos bv oorsprongswetenskap (evolusie en skeppingsleer), argeologie, ens. Dit is anders as operasionele wetenskap. Kyk Operasionele vs Historiese wetenskap.

Diere

Kyk ook Wetenskaplike klassifikasie.

  • Amphibians: Amfibië (paddas, ens)
  • Arthropods: Geleedpotiges
  • Boney fish: Beenagtige vis
  • Bowfin: Bowfin
  • Brittle stars: bros sterre
  • Cartilaginous fish: Kraakbeenagtige vis
  • Cetacea: Walvisagtiges, setaseë (Mariene diere: walvisse, dolfyne en seevarke)
  • Coelacanth: Selakant
  • Corals: Korale
  • Crayfish: Varswaterkreef (kyk "Lobster")
  • Crinoid: Seelelie
  • Crustaceans: Skaaldiere (Diere met skubbe).
  • Duck-billed platypus: Eendbekdier
  • Earthworms: Erdwurms
  • Echinoderms: Stekelhuidiges (diere met stekels)
  • Flounder: Bot of platvis (plat visse)
  • Goblin shark: Kabouterhaai
  • Hagfish: Slymprik
  • Herring: Haring
  • Horseshoe crab: Hoefyster krap
  • Humpback choral: Boggelrug koraal
  • Iguana: Likkewaan
  • Invertebrates: Invertebratas (Diere met hulle struktuur aan die buitekant. Bv insekte.)
  • Jawless fish: Kaaklose vis (bv slymprik en lamprei)
  • Lamprey: Lamprei
  • Lobster: Seekreef (kyk "Crayfish")
  • Manatee: Lamantyn ('n Mariene dier)
  • Marine worms: Mariene wurms
  • Marsupial: Buideldier (bv die kangaroo)
  • Paddlefish: Spaanvis
  • Pinniped: Pinniped (vinvoetige soogdiere soos robbe, walrusse en seeleeus. Dit sluit cetaceans, otters en mariene seekoeie ("manatee") uit.)
  • Porpoise: Seevark (In die setasee-orde saam met walvisse en dolfyne)
  • Possums: Possums (Familie van die buideldiere)
  • Prawn: Garnaal
  • Rays (fish): Straalvisse (Alle visse met finne wat ondersteun word deur lang beenstroke bv die pylstertvis (“stingray”))
  • Salmon: Salm
  • Segmented worms: Gesegmenteerde wurms
  • Shellfish: Skulpvis
  • Slate pencil urchin: Griffel seekastaiing
  • Sponges: Sponse
  • Starfish: Stervis
  • Sturgeon: Steur
  • Tasmanian devil: Tasmaanse duiwel
  • Vertebrates: Vertebratas (Diere met hulle struktuur aan die binnekant. Diere met ’n rugstring. Bv soogdiere en visse.)

Plante

  • Poplar: Populier